door Marike Boersma | 28 september 2025
Je weet inmiddels wel dat kleding- en schoenenindustrie vervuilend is. Om over de vaak mensonterende werkomstandigheden maar niet te spreken. Er hangt dus ook een ander soort prijskaartje aan die leuke items die we zo blij mee naar huis nemen. Wat er precies op dat prijskaartje staat lees je in dit blog. En gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen te melden.
DE IMPACT VAN KLEDING
Duurzaam shoppen? 
Bij ons vind je een overzicht van winkels en merken met een duurzame collectie.
Duurzaamheid en de kledingindustrie
De negatieve impact van fast fashion op onze wereld is erg groot. Voordat je die nieuwe spijkerbroek of knalblauwe trui in de kast legt heeft die behoorlijk wat schade aangericht. Aan het milieu, dieren én mensen.
Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Dus, wil je er beeld bij? Dat kan, want er zijn heel wat documentaires gemaakt over de kledingindustrie.
Milieu-impact
De totale uitstoot van de textielindustrie wereldwijd is meer dan alle uitstoot van de internationale lucht- en zeevaart bij elkaar.
Bij het produceren en kleuren van de kleding is veel land en water nodig. Zo kost het 8000 liter water om één spijkerbroek te maken. Gemiddeld is er per EU-inwoner jaarlijks 9 m3 water, 400 m2 land en 391 kg grondstoffen nodig om iedere EU-inwoner van kleding en schoenen te voorzien. Dat land en water raakt daarbij sterk vervuild door chemische stoffen.
Milieu Centraal heeft een erg compleet artikel geschreven over de milieu-effecten van de kledingindustrie. Als je precies wilt weten hoe kleding het milieu schaadt dan is dit een must.
Het Europees Parlement heeft een artikel gepubliceerd over de gevolgen van textielproductie en -afval voor het milieu. Daarin kun je onder meer lezen dat de textielsector in 2020 de op twee na grootste bron van waterverontreiniging en landgebruik was. Dat jaar waren er gemiddeld 9 m3 water, 400 m2 land en 391 kg grondstoffen nodig per EU-inwoner, om iedere EU-inwoner van kleding en schoenen te voorzien. De infographic van het Europese Milieuagentschap laat dit goed zien.
Impact op mensen en dieren
Wereldwijd werken er miljoenen mensen in de kledingindustrie. Vaak tegen hele slechte arbeidsomstandigheden. De fast fashion die onze winkelstraten (nog) domineert, kan alleen maar zo goedkoop worden aangeboden omdat anderen de werkelijke prijs betalen. Dat geldt ook voor dierenleed, dat er kan zijn bij de wol– en leerwinning bijvoorbeeld. Ook tasten de productiemethodes binnen de kledingindustrie de gezondheid en leefgebieden van dieren enorm aan.
Schone Kleren Campagne zet zich in voor een transparante en eerlijke kledingindustrie, waarin kledingarbeidsters onder goede omstandigheden kunnen werken en daarvoor een eerlijk loon krijgen. Dit vanzelfsprekend op een veilige werkplek, waar hun rechten niet worden geschonden en waar ze de mogelijkheid hebben om een vakbond op te richten of zich bij een vakbond aan te sluiten. Op hun website vind je een overzicht wat er mis is met de kledingindustrie, vooral in relatie tot de schending van mensenrechten.
Positieve ontwikkelingen en kansen
Gelukkig zijn er ook goede ontwikkelingen. De consument vraagt steeds meer om ander aanbod, steeds meer kledingbedrijven gooien (deels) het roer om en de EU stelt strengere regels op. Vanaf 2027 treedt de EU Ecodesign wetgeving in werking. Die verplicht merken om transparanter worden en komen er regels voor recycling, het inzamelen van oude kleding, het gebruik van giftige chemicaliën, microplastics en plastic glitters. Onverkochte kleding mag ook niet meer vernietigd worden. En elk modeartikel krijgt straks een digitaal paspoort: een QR-code, die gelinkt is aan gedetailleerde informatie over het product. Waar komt het vandaan? Is het wel zo duurzaam als de fabrikant beweert? Waar is het van gemaakt? Handig voor consumenten, maar ook voor recyclingbedrijven: zij zien of kleding behandeld is met chemicaliën. Zonder die informatie kunnen ze het product niet recyclen. Merken zullen door al deze regels nauw er gaan samenwerken met fabrikanten en leveranciers.
Ook op nationaal niveau worden er belangrijke stappen gezet. Zo is er in mei 2025 een motie voor wetgeving tegen ultra fast fashion aangenomen. Hierin wordt de regering verzocht om een actieplan tegen ultra fast fashion op te stellen. Hierin wordt onder andere voorgesteld:
- Gerichte handhaving op producten die niet voldoen aan Europese producteisen. Belangrijk, want zelfs in babykleding van SHEIN worden nogal eens giftige stoffen gevonden in hoeveelheden die schadelijk zijn voor de gezondheid.
- Proactieve aanpak in lijn met de Franse anti-fast fashion wetgeving, in plaats van te wachten op Europese regelgeving
De motie werd aangenomen door de Tweede Kamer. Lees meer over deze strijd tegen ultra Fast Fashion op Project Cece
In dit artikel laat Johanna Schmidt, Investment Strategist bij Triodos, haar licht schijnen over de voorstellen van de Europese Commissie voor duurzaam en circulair textiel binnen de Europese Unie. De mode-industrie moet circulair gaan werken. Het huidige verdienmodel van de modebedrijven is schadelijk voor mens en milieu, erkent ook de Europese Commissie. Schmidt steunt deze strategie, maar ziet ook dat er meer werk aan de winkel is.
Wil je meer weten over de ontwikkelingen in de mode-industrie? Dan is deze website van de Sociaal Economische Raad een aanrader. Je krijgt informatie over het Convenant Duurzame Kleding en Textiel waarmee bedrijven en andere organisaties aan de slag gegaan. Met als doel om misstanden zoals uitbuiting, dierenleed of milieuschade te voorkomen.
Conclusie
De modewereld is een zeer grote vervuiler en de arbeidsomstandigheden zijn vaak stuitend. Vooral binnen de ultra fast fashion industrie . Als consument kun je bijdragen door tweedehands te kopen of bij duurzame webshops. Gelukkig zijn er zowel op Europees en nationaal niveau ook positieve ontwikkelingen. Zoals het digitale paspoort voor kledingmerken (EU) en de motie die de Tweede Kamer heeft aangenomen voor Nederlandse wetgeving tegen ultra fast fashion.
Duurzame kleding kopen?
Bij ons vind je een overzicht van bedrijven met een duurzaam aanbod:
van feest- en werkkleding tot ondergoed, schoenen en accessoires.